1. Is het niet (veel) goedkoper lokaal in de projectlanden voedsel te kopen en te verdelen, omdat de prijzen daar lager liggen en het scheelt in transportkosten?
Er is weinig prijsverschil tussen producten in Oost-Europa en Nederland. Prijzen in Oost-Europa kunnen zelfs hoger liggen dan hier in Nederland. Daarnaast moeten, wanneer wij in Oost-Europa het voedsel inkopen, er ook extra kosten worden gemaakt voor verpakking en transport, terwijl in Nederland veel inpakwerk en vervoer gratis wordt gedaan door vrijwilligers en internationale transporten vaak worden gesponsord.
Een ander punt is dat mensen in natura meer geven als wanneer we zouden collecteren. Hierdoor hebben we dus een hogere opbrengst. Daarnaast is het geven van voedsel een extra stimulans voor mensen om ook een gift voor transporten te betalen. Hierdoor worden ook deze kosten gefinancierd.
Vergelijking prijzen voedselpakket Oekraïne - Nederland In maart 2008 hebben we in Oekraïne een bezoek gebracht aan een supermarkt en gekeken wat de prijzen in Oekraïne zijn van het voedsel. We kwamen tot de ontstellende ontdekking dat de prijzen voor een voedselpakket hoger zijn dan bij ons. Ook is de kwaliteit van het voedsel slechter. De prijs in de goedkoopste supermarkt in Oekraïne was € 19,57. Hetzelfde pakket kost in Nederland € 16,32. Dat scheelt dus € 3,35 (ofwel 20%). Omdat in Oekraïne geen liga en kaarsen verkrijgbaar waren, hebben wij deze bij de prijs van het Nederlandse pakket ook niet opgeteld. Als je dan bedenkt dat er mensen zijn die van € 60,00 per maand moeten rondkomen...
2. In hoeverre ondermijnt het verspreiden van voedsel de lokale economie?
De uitspraak dat lokale winkeliers de deuren tijdelijk moeten sluiten, is onwaarschijnlijk als je bedenkt hoe de ruim 50.000 voedselpakketten over Oost-Europa en Zuidelijk Afrika worden verspreid. Het verspreidingsgebied is zo groot dat men op dorpsniveau hier bijna niets van zal merken. Bovendien, het probleem zit hem in de financiële middelen van de ontvangers. Vaak moeten bejaarden, weduwen of werklozen rondkomen van een mager pensioen of uitkering. De bijstand van de regering is over het algemeen volstrekt ontoereikend of wordt niet uitbetaald. Krijgen deze mensen geen voedselpakket, dan hebben ze doorgaans minder te eten.
Met een voedselpakket kun je iemand niet een winter in leven houden, dus de klandizie bij de lokale supermarkt - in welke mate dan ook - zal blijven bestaan. Het uitdelen van een voedselpakket is wel een gebaar waaruit blijkt dat anderen aan je denken, een steuntje in je rug. Een aandachtspunt is verder dat een gedeelte van de producten die op het lijstje staan niet in alle landen te krijgen zijn.
3. Waarom koopt Dorcas de producten niet tegen inkoopprijs in bij de Nederlandse groothandel?
Vanuit het bedrijfsleven krijgen we regelmatig gratis partijen voedsel (in conserven) aangeboden. Echter één van de doelstellingen van de Dorcas Voedselactie is om bewustwording te bewerken onder de Nederlandse consumenten. Door de voedselactie in winkels en kerken te houden, proberen wij individuele mensen aan te spreken iets te geven voor hun medemens in nood; en deze formule is dan vrij eenvoudig en effectief.
4. Spelen er nog andere redenen om de Dorcas Voedselactie te houden?
De Dorcas Voedsel-actie wordt breed gedragen door de achterban van Dorcas. Dit is ook één van de redenen waarom de actie nog wordt gehouden: de actie bevordert verbondenheid met en de betrokkenheid van de vrijwilligers bij Dorcas (vaak komen er weer andere acties uit voort zoals een huis-aan-huis collecte of zelfs de opstart van een Dorcas Winkel). Verder zorgt de voedselactie grotendeels voor de naamsbekendheid van Dorcas in Nederland en dat zorgt er uiteindelijk weer voor dat voor onze andere duurzame ontwikkelingsprojecten fondsen binnenkomen. Dit is een belangrijk argument voor Dorcas. Het liefst zouden wij om een andere reden bekend staan, maar deze actie is een goedkope manier om een paar vliegen in één klap te slaan (materieel veel geld ophalen, naamsbekendheid verhogen, verbondenheid met vrijwilligers vergroten, mensen helpen).
5. Is het zinvol om mensen één pakket te geven? Daar kunnen ze toch niet van overleven?
De voedselactie is slechts een fractie van het totale werk dat Dorcas verricht. Dorcas richt zich namelijk hoofdzakelijk op duurzame ontwikkelingsprojecten en op financiële adoptie van kinderen en ouderen. Voedselhulp is slechts een aanvulling. Daarbij komt dat het uitdelen van voedselpakketten mede bedoeld is als een hart onder de riem voor de allerarmsten.
6. Wat moeten de Oost-Europeanen nu met Nederlandse producten waarvan ze de gebruiksaanwijzing niet kunnen lezen?
De veldkantoren van Dorcas in de projectlanden hebben in overleg met de lokale partnerorganisaties een voedsellijstje opgesteld. Deze producten zijn dus vanuit het veld gevraagd. De producten die op het lijstje staan, zijn dus wel bekend in de landen, maar voor veel mensen niet betaalbaar. Oost-Europeanen zijn misschien arm, maar ze begrijpen wel hoe ze de dingen moeten klaarmaken. In sommige gevallen worden onze producten op een andere manier gebruikt dan waarvoor ze in Nederland bestemd zijn, maar dat is geen enkel bezwaar.
7. Waarom helpt Dorcas in het ene land wel en in het andere niet?
We zijn beperkt in onze mogelijkheden om in alle landen hulp te bieden. Gelukkig worden deze ‘gaten' vaak weer gevuld door andere gelijksoortige organisaties. Wij hebben dus niet in alle landen projecten. Niet omdat wij niet zien dat de nood daar hoog is, maar omdat we nu eenmaal keuzes hebben moeten maken. In Bulgarije, waar de nood ook hoog, is hebben wij bijvoorbeeld geen projecten. Dorcas heeft zo'n achttien landen geselecteerd waar we via bestaande contacten hulp bieden.
De Dorcas Voedselactie wordt jaarlijks in de eerste week van november gehouden. Ieder jaar worden zowel de voorbereidingen als het verloop van de actie intensief geëvalueerd, waarbij de reacties van onze medewerkers en de coördinatoren in het land zeer zwaar wegen. Hun mening wordt zowel telefonisch als schriftelijk geïnventariseerd. Ieder jaar heroverweegt Dorcas of de Dorcas Voedselactie nog wel een passende actie is.
9. Is het nog nodig om Oost-Europa en Afrika via voedselhulp te helpen?
Er zijn nog altijd miljoenen Oost-Europeanen en Afrikanen die onder de armoedegrens leven. Dorcas ondersteunt lokale initiatieve, door middel van kennis, fondsen en/of goederen. Dorcas werkt bijna altijd samen met lokale partners. Onze partners, die volledig inzicht hebben in de problematiek van de allerarmsten in de samenleving geven bij Dorcas aan wat zij, met de winter in aantocht, nodig hebben aan support voor de uitvoering van de sociale hulpprojecten. Juist omdat onze partners bij de mensen thuis komen en de administratie bijhouden, kunnen we terugkoppelen dat de hulp daar terecht komt waar deze hard nodig is. De uitkomst van de partners heeft geresulteerd in een uitgewerkt plan, waarbij Dorcas Hulp Nederland de Dorcas Voedselactie heeft georganiseerd met als doel 50.000 pakketten te verzamelen. Samenvattend: de Dorcas Voedselactie is gebaseerd op de rechtstreekse vraag uit Oost-Europa en Afrika zelf.
10. In Nederland zijn ook arme mensen die bijvoorbeeld van voedselbanken afhankelijk zijn. Waarom helpt Dorcas hen niet?
Dorcas stelt ook voedsel beschikbaar aan de voedselbanken in Nederland. Dit is een opmerkelijk gebaar, omdat Dorcas zich normaliter richt op de hulpverlening in Oost-Europa en Afrika. Het gaat om producten die kwalitatief nog 100% goed zijn, maar waarbij de houdbaarheidsdatum te dichtbij is (minder dan drie maanden) om overeenkomstig de douanevoorschriften te vervoeren naar de allerarmsten in Oost-Europa.
Dorcas geeft voedsel dat niet over de grens mag, aan de voedselbanken in Nederland, zodat de producten alsnog optimaal worden benut. Er bestaan al geruime tijd goede contacten met de Voedselbank Nederland. Om deze contacten meer structureel vorm te geven, heeft Dorcas nu een principeafspraak met de Voedselbank Nederland gemaakt. Zo kunnen we ook iets betekenen voor de minima in onze samenleving waarin wij actief zijn.
Daarnaast heeft Dorcas een overeenkomst getekend met het Leger des Heils. De overeenkomst betreft het ophalen en overnemen van de ongesorteerde, gebruikte kleding van de zes Dorcas Regio Centra. Gesorteerde kleding gaat altijd naar de Dorcas-projecten en valt niet onder deze overeenkomst. De verkoop van de ongesorteerde kleding aan het Leger des Heils komt ten goede aan Dorcas. Het Leger des Heils gebruikt de kleding weer voor zijn hulpverlening. Zo snijdt het mes aan twee kanten.
Het is en blijft echter de primaire taak van Dorcas om zich in te zetten voor de nood in ontwikkelingslanden die van een andere orde is dan hier in Nederland. Normaliter richt Dorcas zich op de hulpverlening in achttien landen in Oost-Europa en Afrika waarbij ongeveer 165 projecten worden ondersteund. In Nederland zijn verschillende organisaties actief met hulpverlening aan de minderbedeelden in onze samenleving. Zoals al aangegeven is het Leger des Heils hier één van. Iedere organisatie heeft zo zijn eigen specialisme.
11. In hoeverre speelt Dorcas' christelijke identiteit een rol bij het geven van hulp?
Dorcas is een christelijke organisatie; daar winden we geen doekjes om. We hebben een christelijke identiteit en willen dat graag uitstralen. We stellen geen voorwaarden voor het ontvangen van hulp, niet anders dan de criteria dat de doelgroep tot de allerarmsten moet behoren. We helpen ongeacht ras, religie, geslacht of politieke overtuiging. Als de ontvanger via de hulp tot geloof komt, dan is dat een compliment voor ons. Dan werkt onze werkwijze om door wat we doen uit te stralen wie we proberen te zijn. Het doel is echter niet om ‘zieltjes' te winnen. Ook als de ontvangers die geholpen worden niet tot geloof komen, respecteren we dat en weerhoudt dat ons er niet van om hen van hulp te voorzien.
Regelmatig krijgt Dorcas de vraag of zij ook Fair Trade-producten inzamelt tijdens de Dorcas Voedselactie. Als hulporganisatie beseffen wij als geen ander hoe belangrijk het is dat er steeds meer van dergelijke ‘eerlijke' goederen beschikbaar komen op de Nederlandse markt. Helaas zijn nog niet alle door ons gevraagde artikelen overal in Fair Trade-uitvoering beschikbaar. Gezien de enorme vraag naar voedsel binnen onze projectlanden durven wij ons daarom niet uitsluitend te beperken tot deze producten. Overigens komen er steeds meer Fair Trade-producten in de schappen van Nederlandse supermarkten. Verantwoord ondernemen wordt gelukkig steeds meer het motto. Dorcas houdt dit zeker in de gaten.
Coordinatoren
